Dyfodol Llwyddiannus: Adroddiad Donaldson

 

Cefndir

Ers yr '80au daeth addysg yn fodd i bleidiau gwleidyddol ennill pwyntiau ar ei gilydd, yn bêl droed wleidyddol, yn fodd denu pleidleisiau, efallai hyd yn oed yn fodd i ennill etholiad. Cofio Blair a’i “education, education, education”? 
 
Gorfodwyd Cwricwlwm Cenedlaethol Lloegr arnom fel cenedl ar ddiwedd yr '80au ac er y bu newid diddiwedd gan gynnwys ei Gymreigeiddio ers hynny, ychwanegu at faich athrawon fel rheol oedd byrdwn y newidiadau hyn. 
 
Hyd yn oed yn dilyn datganoli, ni welwyd unrhyw newid i’r patrwm yma ac yn sicr felly yng nghyfnod Leighton Andrews gwelwyd newid er mwyn newid heb wir ystyried yr oblygiadau ar y proffesiwn. 
 
Bellach, yn dilyn ychwanegiadau di bendraw mae cydnabyddiaeth fod y cwricwlwm presennol wedi’i orlwytho, yn anhylaw a bron yn amhosib ei weithredu!
 
Braf felly yw nodi bod gobaith am newid er gwell a dyddiau da i ddod i addysg yng Nghymru a hynny yn sgil cyhoeddi adroddiad yr Athro Graham Donaldson ‘Dyfodol Llwyddiannus.’ 
 
A’i gormodiaeth yw dweud hyn? 
 
Wedi darllen argymhellion Donaldson, credu UCAC bod yma gyfle i sefydlu cyfundrefn addysg Gymreig wedi’i gwreiddio yn ein hanghenion a’n gwerthoedd fel cenedl.
 
Beth felly sy’n  sail i’r optimistiaeth?  
 
Ystyriwch gwricwlwm...’wedi’i wreiddio yng ngwerthoedd a diwylliant Cymru ac yn gyson â set o ddibenion cytûn a datganedig.’ Wrth reswm bydd newidiadau mawr yn wynebu ein hysgolion, her anferth i’n haelodau, ond credaf bod yma gyfle i newid er gwell. 
 
Onid trwy neud yr un peth yn wahanol mae codi safonau? Bydd llai o bwyslais ar y pynciau traddodiadol, ac yn hytrach daw Meysydd Dysgu a Phrofiad sef - Dyniaethau; Celfyddydau Mynegiannol; Iechyd a Lles; Ieithoedd; Llythrennedd a Chyfathrebu; Gwyddoniaeth a Thechnoleg; a Mathemateg a Rhifedd. 
 
Bydd y cyfrifoldebau Llythrennedd a Rhifedd yn parhau i fod yn drawsgwricwlaidd, a bydd Cymhwysedd Digidol yn cael ei ychwanegu. 
 
Ond efallai mai’r prif argymhelliad yw y bydd ysgolion â llawer mwy o ryddid i ddilyn eu trywydd eu hunain, i ddilyn cwricwlwm sy'n berthnasol i’w hardaloedd neu fel y nodir uchod wedi’i wreiddio yng ngwerthoedd a diwylliant Cymru. Llai o ddibyniaeth ar ddata, llai o brofion! Oni allwn ni gyd ddweud amen i hynny!
 
Edrychwn ymlaen at drafodaeth ehangach ar Adroddiad Donaldson efo’n haelodau yn y Cyfarfodydd sirol dros yr wythnosau nesaf. Mae UCAC yn awyddus iawn i fod yn rhan o’r drafodaeth a ddaw dros y blynyddoedd nesaf wrth i’r cwricwlwm newydd ddechrau ffurfio ac mae barn ein haelodau yn hollol greiddiol i’n trafodaethau wrth i argymhellion Donaldson fynd i ddwylo’r gwleidyddion.
 
Hyderwn y gallwn edrych ymlaen at gyfnod pan fydd gwersi Hanes yn cychwyn efo Cunedda Wledig yn hytrach na Brwydr Hastings gan y bydd gennym gwir Gwricwlwm Cymreig am y tro cyntaf ers cyfnod Gruffydd Jones Llanddowror!

Prif nodweddion y cwricwlwm newydd

Chwe Maes Dysgu a Phrofiad o 3 i 16 oed

Nid yw’n fwriad i’r rhain ddisodli pynciau unigol, ond mi fydd yn dileu’r gwahaniaeth rhwng pynciau ‘craidd’ a ‘sylfaen’; gobeithir y bydd yn arwain at fwy o gydweithio ar draws pynciau. Dyma’r meysydd:
  1. Y celfyddydau mynegiannol
  2. Iechyd a lles
  3. Dyniaethau
  4. Ieithoedd, llythrennedd a chyfathrebu
  5. Mathemateg a rhifedd
  6. Gwyddoniaeth a thechnoleg

Tri chyfrifoldeb trawsgwricwlaidd

  1. Llythrennedd
  2. Rhifedd
  3. Cymhwysedd digidol

Pwyntiau cyfeirio ar gyfer cynnydd yn 5, 8, 11, 14 ac 16 oed

  • deilliannau cyflawniad sy'n disgrifio cyflawniadau disgwyliedig ym mhob pwynt cyfeirio ar gyfer cynnydd
Bydd pwyslais yn ogystal ar ymestyn a hyrwyddo profiadau dysgwyr, a sefydlu system atebolrwydd adeiladol a chadarn – gan gydnabod rhai o sgil effeithiau negyddol y system bresennol.
 
Am ragor o wybodaeth, dyma ddolen i’r gynllun gweithredu ‘Cwricwlwm i Gymru – cwricwlwm am oes’: 
 
Byddai’n ddiddorol clywed gennych chi os:
  • yw’ch ysgol yn Ysgol Arloesi
  • oes gennych farn i’w gynnig ar y newidiadau

Datblygiadau diweddaraf

"Cwricwlwm i Gymru, cwricwlwm am oes"

Dyma grynodeb o’r amserlen sydd wedi'i osod ar gyfer rhoi'r cwricwlwm newydd ar waith:
 
2015 - 2016: Sefydlu rhwydwaith Arloesi 
Mae 3 chategori o ysgolion arloesi, sef Cymhwysedd Digidol; Y Fargen Newydd; a’r Cwricwlwm.
 
2015 - 2018: Cyfnod cynllunio a datblygu’r cwricwlwm newydd
Mae cryn bwyslais ar y ffaith mai ar y cyd â’r proffesiwn y caiff y cwricwlwm a’r trefniadau asesu newydd eu llunio.
 
Medi 2016: Fframwaith Cymhwysedd Digidol ar gael
Cafodd hwn ei gyflwyno ym mis Medi 2016 ac mae'n yn cyfateb â’r Fframweithiau Llythrennedd a Rhifedd, ac yn drawsgwricwlaidd yn yr un modd.
 
2017 - 2021: Cefnogaeth ymarferol i ysgolion i’w paratoi ar gyfer y cwricwlwm newydd
 
Medi 2018: Y cwricwlwm newydd a’r trefniadau asesu newydd ar gael 
Bydd rhywfaint o hyblygrwydd gan ysgolion ynghylch sut a phryd y byddant yn gweithredu’r trefniadau newydd.
 
Medi 2021: Y cwricwlwm newydd a’r trefniadau asesu yn eu lle
Y bwriad yw y bydd pob ysgol yn gweithredu’r cwricwlwm a threfniadau asesu newydd erbyn y dyddiad hwn.

Cyfarfodydd sirol Tymor y Gwanwyn

Mae UCAC eisiau clywed barn ein haelodau. Dewch i gael dweud eich dweud a rhannu syniadau am y cwricwlwm newydd yn eich cyfarfod sir lleol. Cysylltwch â ni os am ragor o wybodaeth,